BANJALUKA – Proteklih nekoliko sedmica BiH je napravila nekoliko stidljivim, ali značajnih koraka ka evropskim integracijama.
Iako su nedavno usvajanje Zakona o platnim uslugama u Republici Srpskoj i ovosedmično usvajanje na nivou BiH Zakona o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu BiH u prvom čitanju i Zakona o Sudu BiH mali koraci ako se uporedi s tim šta su uradile druge zemlje u protekle tri godine na evropskom putu, oni su značajni imajući u vidu koliko malo toga se desilo tokom cijelog mandata ovog saziva.
Crna Gora kao poticaj?
Mada je još uvijek rano za konačne ocjene, čini se da realnost skorašnjeg članstva Crne Gore u EU ipak utiče na ovdašnje političke elite, koje će svom stanovništvu teško moći objasniti zašto će u tu zemlju uskoro morati s biometrijskim pasošima i biometrijskim provjerama na granici.
I EU je shvatila da je jedini način da se nešto na Balkanu pokrene da jedna zemlja iskorači, i lokalnom stanovništvu na ilustrativan način objasni šta konkretno evropske integracije znače.
Iz neformalnih razgovora s evropskim službenicima saznajemo da postoji oprezan optimizam, ali svi su svjesni da i dalje postoje značajne prepreke i kad je retorika pojedinih lidera u pitanju, ali i veliki posao koji je potreban provesti da se i formalno organizuje početak pregovora o članstvu.
Delegacija EU: Pozdravljamo napredak, ali…
Iz Delegacije EU nam je rečeno da EU pozdravlja pozitivne korake proteklih dana, kao važne korake ka unapređenju višegodišnjih reformi u oblasti vladavine prava.
„Predstojeća amandmanska faza pruža priliku za dodatno unapređenje oba nacrta zakona u skladu s evropskim standardima te preporukama Evropske komisije i Venecijanske komisije. Usvajanje oba zakona u skladu s evropskim standardima ostaje jedan od najvažnijih prioriteta u oblasti vladavine prava nakon odluke Evropskog vijeća o otvaranju pristupnih pregovora s BiH“, naglašavaju u Delegaciji za Nezavisne.
Prevedeno, ovo znači da zakoni nisu u potpunosti usklađeni, čim se očekuje da se kroz amandmane tekst popravi. Međutim, činjenica da je zakon usvojen i da se proteklih sedmica stvari donekel pokreću, može signalizirati barem minimalnu promjenu.
U Delegaciji, dalje, ističu da su s efikasnim provođenjem sistema prijave imovine, ove reforme ključne za jačanje nezavisnosti, integriteta, odgovornosti i efikasnosti pravosuđa, kao i za jačanje povjerenja građana u pravosudni sistem.
„Ove reforme ujedno predstavljaju ključne obaveze u okviru Reformske agende i Plana rasta EU za zapadni Balkan. Njihovo uspješno usvajanje i provođenje doprinijeće napretku BiH na putu ka članstvu u EU te omogućiti zemlji da koristi značajnu finansijsku podršku EU za nastavak reformi. EU ostaje spremna da nastavi pružati podršku BiH tokom cijelog ovog procesa“, rekli su oni za Nezavisne.
Hoće li SNSD i HDZ ponovo blokirati?
Iako je velika šansa da će pomenuti zakoni pasti na nivu BiH, obzirom da i iz SNSD-a i HDZ-a stižu takvi signali, ostaje da se vidi kako će se tektonske promjene u regionu odraziti na političku situaciju, barem nakon izbora.
Osim činjenice da su i FBiH i RS ekonomski ovisne od EU i i njihovi privrednici imaju interes da dođe do napretka odnosa s ovim blokom, dodatnu motivaciju vlasti BiH mogu dobiti i kroz velike ambicije američkih investitora u BiH i šire na Balkanu, kojima takođe treba vladavina prava, dobra povezanost s EU i u ekonomskom i u pravnom smislu.
