Jedan od najuglednijih svjetskih ekonomista i ekspert u oblasti održivog razvoja, profesor sa Kolumbija univerziteta, Džefri Saks izjavio je da su američke sankcije uvedene Naftnoj industriji Srbije zbog većinskog ruskog vlasništva u kompaniji nezakonite i jednostrane i istakao da SAD ne mogu da kažu Srbiji da ne sarađuje sa Rusijom.
– Ja smatram da su američke sankcije naprosto nezakonite. Zakonite sankcije znače da su se u Savjetu bezbjednosti UN, složili oko paketa sankcija. Ali rekao bih da jedna zemlja ne može ili ne bi trebalo, da maltretira druge zemlje. SAD ne bi trebalo da budu u poziciji da kažu Srbiji da ne može da sarađuje sa Rusijom. To je suludo – rekao je Saks.
Istakao je da je situacija takva da ako neka zemlja pokuša da zaobiđe sankcije SAD mogu da blokiraju njene banke i ugroze ekonomiju, zbog pritiska američkog dolara.
– SAD imaju izvjesnu praktičnu moć nad drugim zemljama da sprovode ono što je inače nezakonito sa međunarodne tačke gledišta – rekao je Saks za RTS.
Na pitanje kako komentariše to što američka administracija smatra da je nacionalizacija NIS-a rješenje i da je opcija da se istisnu Rusi iz vlasništva NIS, Saks je kazao da ne vjeruje u to da SAD treba da diktiraju uslove bilo kog sporazuma.
Istakao je da Amerika treba da se bavi svojim poslovima, a ne odnosima Srbije i Rusije.
– Ponoviću još jednom – ne vjerujem u jednostrane sankcije SAD. Kad god mogu, govorim svojoj zemlji da je kontraproduktivno za SAD da pokušavaju da naređuju ostatku svijeta. To nisu američka posla. Amerika treba da se bavi svojim poslovima, a ne odnosima između Srbije i Rusije, i tačka – istakao je Saks.
Na pitanje da li Srbija ima izbora, rekao je da ima i da je važno da preko Generalne skupštine Ujedinjenih nacija ili Savjeta bezbjednosti i u praktičnom smislu kaže svakoj zemlji da se ponaša u skladu sa međunarodnim pravilima i da ne naređuje drugim zemljama.
– To je osnovni princip multipolarnog svijeta. Zbog njega bismo bili bezbjedniji, a sasvim sigurno i razvijeniji. Kao ekonomista, znam da je trgovina između Srbije i Rusije, ili trgovina između Srbije i Kine, obostrano korisna aktivnost. Ali u mojoj zemlji, nažalost, trgovački portfelj su preuzeli vojni stratezi, a ne ekonomisti. Tako se odjednom trgovina posmatra kao oružje, kao neka vrsta prijetnje, kao neka vrsta poluge, ne kao korisna razmjena, već kao nešto što se nameće drugoj zemlji – naveo je Saks.
Kancelarija za kontrolu stranih sredstava Ministarstva finansija SAD (OFAK) produžila je mađarskom MOL-u licencu za pregovore o kupovini ruskog udela u NIS-u do 1. jula.
Američki OFAK je produžio i operativnu licencu Naftnoj industriji Srbije, takođe do 1. jula, kojom se NIS-u omogućava nastavak rada odnosno prerada sirove nafte.
Prethodne licence – operativna i za pregovore o kupovini, važile su do 16. juna.
