Evropska komisija u najnovijem izvještaju o napretku Bosne i Hercegovine uputila je oštre kritike bh. političarima zbog gotovo nikakvog napretka u reformama na evropskom putu.
Ove kritike nisu novost, jer analiza šest prethodnih izvještaja pokazuje da su problemi slični već šest godina.
Sumnje u iskrenu opredijeljenost od 2020. godine
Još 2020. godine Evropska komisija je izrazila sumnju u stvarnu posvećenost bh. političara evropskim integracijama, navodeći da je njihova politička opredijeljenost ostala uglavnom deklarativna i nije pretočena u konkretne korake, dok su politički lideri bili fokusirani na stranačku politiku i nekonstruktivne sporove.
U izvještaju iz 2021. godine ponovo je istaknuto da političari koriste retoriku podjela i vode nekonstruktivne sporove, što je ometalo napredak u ispunjavanju ključnih prioriteta.
Godine 2022. Evropska komisija je kritikovala odbijanje zakonskih izmjena za uspostavljanje sistema provjere imovinskih prijava sudija i tužilaca, što je ukazivalo na nedostatak istinske političke opredijeljenosti za vladavinu prava i evropski put.
Kandidatski status i optimizam u Briselu
Godine 2023. BiH je dobila kandidatski status, što je izazvalo optimizam u Briselu da će bh. političari ozbiljnije raditi na evropskom putu. Tadašnji šef Delegacije EU Johan Zatler je uvjeravao evropske zvaničnike da će kandidatski status pokrenuti reforme.
Izvještaj za 2024. godinu donio je mješavinu opreznih pozitivnih ocjena i bojazni zbog pogoršanja političke atmosfere uoči lokalnih izbora, ali je istaknuto usvajanje zakona o integritetu u pravosuđu i drugim oblastima, što je dovelo do odluke Evropskog savjeta o otvaranju pristupnih pregovora sa BiH.
Politička paraliza i sukobi 2025. godine
Izvještaj iz 2025. godine opisuje paralizu i sukobe u vlasti, naročito nakon presude Suda BiH protiv Milorada Dodika i nastale političke krize. Funkcionisanje vlasti je ocijenjeno kao nezadovoljavajuće, sa ograničenim kapacitetima za koordinaciju i planiranje, te znakovima političke zarobljenosti na svim nivoima.
Najnoviji izvještaj: Udaljavanje BiH od evropskog puta
Najnoviji izvještaj Evropske komisije iz 2026. godine ukazuje na sve izraženije udaljavanje BiH od evropskog puta, uz otežano funkcionisanje izvršne i zakonodavne vlasti zbog odsustva funkcionalne vladajuće koalicije i neuspjeha u usvajanju ključnih reformi.
Ovaj izvještaj direktnije dovodi u pitanje spremnost vlasti da sprovedu reforme, za razliku od ranijih izvještaja koji su, iako kritični, ostavljali utisak da se nešto radi na evropskom putu.
Moguća politička izolacija BiH
Ako Evropska komisija počne da posmatra bh. političare kao aktere koji svjesno opstruišu evropski put, to bi moglo dovesti do smanjenja političkog angažmana Brisela na najvišem nivou. Dijalog bi se mogao svesti na formalne susrete, što bi moglo dovesti do izolacije BiH u evropskom političkom kontekstu sa posljedicama po ekonomsku i kulturnu saradnju.
Dalji razvoj situacije zavisi od reakcije javnosti na najnoviji izvještaj.
