Nakon što je na sjednici Savjeta za sprovođenje mira u BiH (PIK) propao pokušaj imenovanja novog visokog predstavnika, Sjedinjene Američke Države uputile su neuobičajeno oštru i direktnu poruku.
Uz otvorene kritike na račun evropskih partnera, iz Vašingtona stižu i najave o mogućem preispitivanju američke uloge u međunarodnoj misiji u BiH.
Kako je za Klix.ba potvrđeno iz diplomatskih izvora, dvodnevna sjednica PIK-a, održana 3. i 4. juna, završena je bez rezultata. Višesatni pregovori i formiranje dva suprotstavljena bloka doveli su do odlaganja odluke o nasljedniku Kristijana Šmita do kraja ovog mjeseca.
Američka ambasada u BiH nije krila nezadovoljstvo ovakvim ishodom. U zvaničnom saopštenju istakli su da se u javnosti s pravom očekivalo da će PIK izabrati novog visokog predstavnika kako bi se obezbijedila stabilnost u BiH, ali da je proces blokiran zbog podjela među evropskim partnerima.
„Delegacija SAD nastojala je postići konsenzus oko zajednički prihvaćene vizije i visoko kvalifikovanog italijanskog kandidata, iskusnog diplomate, ambasadora Antonija Zanardija Landija. Sjedinjene Američke Države primaju k znanju evropski neuspjeh da se postigne konsenzus oko evropskog kandidata i razočarane su što su te podjele spriječile PIK da ispuni svoj zadatak“, navedeno je u poruci Ambasade SAD.
Koliko je američka administracija bila posvećena italijanskom kandidatu, pokazuje i podatak da ga je američki državni sekretar Marko Rubio nedavno pred Kongresom opisao kao „gospodina za kojeg mislimo da bi dobro obavio posao pomažući da se obezbijedi određena stabilnost na toj poziciji“.
Ipak, najdramatičniji dio poruke odnosi se na buduće korake Vašingtona u BiH.
„Evropska neodlučnost i odustajanje PIK-a od vlastite dužnosti prema BiH primoravaju Sjedinjene Američke Države da preispitaju svoju ulogu u trenutnom međunarodnom prisustvu u Bosni i Hercegovini“, stoji u oštrom zaključku saopštenja.
Podsjećamo, sjednica PIK-a doživjela je neuspjeh jer su Francuska i Njemačka, uz podršku Velike Britanije, odbile američki prijedlog da na čelo OHR-a dođe italijanski diplomata Antonio Zanardi Landi. Zemlje članice Evropske unije imale su drugačiji plan – namjeravale su da na poziciju visokog predstavnika bude imenovan Francuz Rene Trokaz.
Zbog toga što su formirana dva snažna bloka, kao i zbog činjenice da ni razgovori prije samog zasjedanja nisu donijeli rezultat, do postizanja konačnog konsenzusa na poziciji visokog predstavnika ostaće Kristijan Šmit.
Njemački diplomata je ostavku podnio još prije nekoliko sedmica, a na ovosedmičnom zasjedanju trebalo je zvanično da bude imenovan njegov nasljednik. Prema informacijama do kojih je došao Klix.ba, konačna odluka o imenovanju sada je prolongirana za kraj juna.
Ostaje da se vidi da li će dramatično upozorenje iz SAD ubrzati dogovor ili dovesti do još dublje krize unutar međunarodne zajednice u BiH.
