Ministar inostranih poslova BiH Elmedin Konaković ponovo je iskoristio javni nastup za direktan politički napad na rukovodstvo Republike Srpske, optužujući lidera SNSD-a Milorada Dodika da svojim potezima građanima Srpske uskraćuje sredstva iz evropskog Plana rasta.
Konaković se putem video-snimka direktno obratio građanima Republike Srpske, tvrdeći da su Milorad Dodik, ministar finansija i trezora BiH Srđan Amidžić i njihovi saradnici odgovorni za blokiranje reformi potrebnih za povlačenje evropskih sredstava. Takođe je iznio teške optužbe na račun Dodika, tvrdeći da je i ranije „krao“ od građana. Riječ je o političkim optužbama koje je Konaković iznio bez pravosnažne sudske odluke kojom bi takve tvrdnje bile potvrđene.
Suština političkog spora, međutim, mnogo je šira od poruka koje je Konaković uputio građanima Srpske.
Iz ugla vlasti Republike Srpske, pitanje evropskog novca ne može biti opravdanje za prihvatanje rješenja kojima bi se nadležnosti Republike Srpske postepeno prenosile na nivo BiH. Stav institucija Srpske godinama je da evropski put jeste prihvatljiv, ali samo uz puno poštovanje Dejtonskog mirovnog sporazuma, Ustava BiH i ustavnog položaja Republike Srpske.
Zbog toga se politička neslaganja oko evropskih reformi u Banjaluci ne posmatraju kao pitanje „ko hoće, a ko neće evropski novac“, već kao pitanje pod kojim uslovima se taj novac nudi i kakve političke posljedice prihvatanje pojedinih reformi može imati po nadležnosti Republike Srpske.
Konaković tvrdi da bi evropskim sredstvima mogli biti finansirani vrtići, škole, zdravstvene ustanove i infrastrukturni projekti širom zemlje, uključujući Bijeljinu, Doboj i Teslić.
Međutim, iz perspektive vlasti Republike Srpske, finansijska sredstva ne mogu biti argument kojim će se od Srpske zahtijevati da pristane na rješenja za koja smatra da nisu u skladu sa njenim ustavnim nadležnostima.
Posebno je sporan način na koji se ministar inostranih poslova BiH direktno obraća građanima Republike Srpske i pokušava odgovornost za složene pregovore unutar BiH svesti na jednog političkog aktera.
Umjesto novih optužbi i političkih poruka građanima Srpske, rješenje bi trebalo tražiti kroz dogovor dva entiteta i tri konstitutivna naroda, bez preglasavanja i nametanja.
Republika Srpska, prema politici koju zastupa njeno rukovodstvo, nije protiv evropskih investicija niti protiv razvoja. Ali poruka iz Banjaluke ostaje jasna: evropski novac jeste dobrodošao, ali ne po cijenu ustavnih nadležnosti Republike Srpske.
Zato će polemika oko Plana rasta očigledno biti nastavljena. Dok Konaković odgovornost pokušava adresirati prema Banjaluci, vlast Republike Srpske insistira da evropski put BiH može napredovati samo uz unutrašnji dogovor i puno uvažavanje ustavne pozicije Srpske.
Novac može biti predmet pregovora – nadležnosti Republike Srpske, prema stavu njene vlasti, nisu na prodaju.
