Cijene osnovnih namirnica u Republici Srpskoj značajno su porasle u posljednjih pet godina, dok plate, iako veće, ne prate u potpunosti rast troškova života, zbog čega građani sve teže podmiruju osnovne potrebe.
Prema podacima, pšenično brašno je poskupjelo sa 1,27 KM na 1,68 KM, cijena polubijelog hljeba porasla je za 54,4 odsto, tjestenina sa 3,02 KM na 4,44 KM, kokošija jaja za gotovo 70,8 odsto, ulje za 18,1 odsto, a teletina bez kosti sa 19,80 KM na 34,00 KM po kilogramu. Mljevena kafa, iako ne spada u osnovne životne namirnice, zabilježila je rast cijene od 120 odsto.
Prosječna plata u avgustu 2021. iznosila je 1.025 KM, dok je danas 1.695 KM. Saradnik za odnose s javnošću Republičkog zavoda za statistiku, Ognjen Ignjić, naveo je da su cijene rasle tempom od 35,9 odsto, što znači da je realan rast plata u periodu od avgusta 2021. do avgusta 2026. iznosio 21,7 odsto.
Međutim, većina radnika mora da rasporedi mjesečnu platu na hranu, stanovanje i režije, što za mnoge nije dovoljno da pokrije osnovne životne potrebe, koje čine oko 72 odsto ukupnih mjesečnih troškova. Istraživanje Saveza sindikata Republike Srpske pokazuje da oko 49 odsto radnika prima platu između 1.000 i 1.450 KM.
Stručni saradnik za ekonomiju u Savezu sindikata Republike Srpske, Božana Radomir, istakla je da realna stopa rasta plata nije dovoljna da poveća kupovnu moć radničkih porodica, te da je životni standard sada niži nego prije početka rasta cijena.
Radomir je naglasila da rast cijena mora pratiti rast plata, ne samo najniže, već i svih sektorskih plata, uključujući budžetske i fondovske korisnike, kao i zaposlene u privrednim, proizvodnim i uslužnim djelatnostima, kako bi se obezbijedio osnovni nivo životnih potreba radničkih porodica.
Udruženje potrošača „Reakcija“ aktivno prati cijene 50 osnovnih životnih namirnica i uočava najveći rast kod voća, povrća i mesa. Predsjednik udruženja, Dušan Srdić, pozdravio je odluku Vlade o ograničenju marže na osnovne životne namirnice, ali smatra da je potrebno proširiti spisak proizvoda na koje se ta mjera odnosi.
Srdić je dodao da su potrošači promijenili navike kupovine, sve češće biraju proizvode na akciji ili koriste super bonove, te da je ograničenje marži pomoglo u suzbijanju inflacije, iako je dovelo do povremenog nedostatka određenih proizvoda na rafama.
Ove promjene u kupovnim navikama pokazuju kako se građani prilagođavaju višim cijenama i nastoje da sačuvaju kućni budžet.
