BANJALUKA – Republika Srpska za sedam mjeseci ove godine izvezla je robu vrijednu 3.095.723.000 KM, dok je uvoz bio vrijedan 4.692.737.000 KM.
- Republika Srpska je od januara do jula izvezla robu vrijednu 3,1 milijardu KM, a uvezla gotovo 4,7 milijardi KM.
- Deficit je porastao na 1,6 milijardi KM, dok je pokrivenost uvoza izvozom pala na 66%.
- Izvoz je blago smanjen, a uvoz porastao za 7,4% u odnosu na prošlu godinu.
- Šta stoji iza rasta deficita i kakve rizike ekonomisti vide za naredni period?
Tako je, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, u periodu od januara do jula 2026. godine obim robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom iznosio 7.788.460.000 KM.
„Spoljnotrgovinski deficit u periodu januar – jul 2026. godine iznosio je 1.597.014.000 KM, dok je pokrivenost uvoza izvozom bila 66 odsto. Izvoz je u periodu januar – jul 2026. godine smanjen za 0,5 odsto u odnosu na period januar – jul 2025. godine, dok je uvoz povećan za 7,4 odsto“, navode iz Zavoda.
Ko su najveći trgovinski partneri Republike Srpske?
Prema njihovim podacima, na listi zemalja sa najvećim učešćem u obimu razmjene sa Srpskom našle su se Srbija, Italija, Hrvatska, Njemačka, Slovenija, Kina, Austrija, Crna Gora, Turska i Poljska.
Tako se tokom sedam mjeseci najviše iz Republike Srpske izvozilo u Srbiju, Hrvatsku, Sloveniju, Njemačku i Italiju, dok se istovremeno najviše uvozilo iz Srbije, Italije, Kine, Njemačke i Hrvatske.
Kako su se tokom godine kretali izvoz i uvoz?
Gledano po mjesecima, najveći izvoz zabilježen je u junu (483.872.000 KM), a najmanji u januaru (324.541.000 KM). S druge strane, najveći uvoz bio je u martu (759.736.000 KM), a najmanji u januaru (442.871.000 KM).
Saša Stevanović, ekonomista, u razgovoru za „Nezavisne novine“ ističe da se na osnovu podataka može reći da je spoljna tražnja, prije svega tražnja u Evropskoj uniji, slaba, a unutrašnja tražnja u Republici Srpskoj izuzetno jaka.
„Ukoliko posmatramo saldo robne razmjene imamo veći deficit nego prošle godine za oko 330 miliona KM. U odnosu na prethodnu godinu eksterni faktor ako posmatramo uvoz roba je umanjio domaću ekonomiju za 1,5 odsto BDP-a. Ako posmatramo ove podatke i tražnju u Evropskoj uniji, koja čini više od dvije trećine našeg izvoza, možda se najviše pažnje treba posvetiti izjavi šefice AfD-a – Njemačke političke partije o ukidanju evra, zatvaranju granica i izlasku iz Šengena. Taj scenario, ako ćemo gledati po popularnosti te političke partije, je sa vjerovatnoćom od 30 odsto. Da li imamo mi kontingentni plan šta ćemo činiti ako se to desi“, naveo je Stevanović.
Šta bi moglo uticati na privredu RS u narednom periodu?
Kako dodaje, dobro je da imamo latentne fiskalne rezerve oko pet milijardi KM kod naših javnih finansija, ako se takav scenario učini izvjesnim.
„Drugo pitanje je funkcionisanja EU ekonomskog modela. Jeftin energent više nije opcija, otvorenost ekonomije EU očigledno škodi, globalni svjetski poredak baziran na jasnim pravilima ne postoji. EU čini se da ima izazov u stvaranju novog ekonomskog modela. Privatni javni dugovi su izraženi, inovacije su birokratizovane. Ipak, mi treba da budemo optimisti. U prethodnih pet godina ekonomski model Republike u svim prethodnim okolnostima je stvorio u periodu 2020-2025. godina 7,6 milijardi KM. Ili gotovo isti nivo ekonomske aktivnosti kao u periodu 2000-2020. godina, kada je stvoreno 7,8 milijardi više ekonomije mjereno BDP-om. U pet godina stvoren je gotovo isti nivo ekonomskog rasta kao u prethodnih 20“, navodi Stevanović za „Nezavisne novine“.
