Krsne slave su jedinstveni srpski običaj koji predstavlja spoj duhovnosti, porodičnog nasljeđa i kulturnog bogatstva.
Tokom novembra, vjernici slave deset krsnih slava, od kojih svaka ima svoje posebne običaje i značenje.
Prepodobni Prohor Pčinjski (1. novembar)
Sveti Prohor, koji je živio u 11. vijeku, poznat je po molitvi i samoći u južnoj Srbiji. Njegovo ime vezuje se za susret sa budućim vizantijskim carem Romanom IV Diogenom, kome je prorekao vladavinu. Car je podigao manastir Svetog Prohora Pčinjskog, značajnu srpsku pravoslavnu svetinju.
Vjernici mu se mole za zdravlje, iscjeljenje, porodični mir i zaštitu od nevolja. Krsna slava se obilježava pripremom slavskog kolača, žita, vina i paljenjem slavske svijeće, uz molitvu i zajedništvo. Trpeza je mrsna ili posna, zavisno od dana u sedmici i crkvenog kalendara.
Sveti velikomučenik Dimitrije – Mitrovdan (8. novembar)
Sveti Dimitrije, rođen u Solunu krajem trećeg vijeka, bio je carski namjesnik koji je otvoreno ispovijedao hrišćanstvo i zbog toga mučen i pogubljen. Poznat je kao Mirotočivi zbog svetog mira koje je poteklo iz njegovih moštiju.
Mitrovdan je jedna od najčešćih krsnih slava u Srbiji, obilježava se slavskim kolačem, žitom, vinom i svijećom. Povezan je sa početkom zimskog perioda i završetkom poljskih radova. Postoji narodna izreka koja podsjeća na hajdučke običaje vezane za ovaj dan.
Prepodobni Avramije Zatvornik (11. novembar)
Sveti Avramije, iz četvrtog vijeka, poznat je po životu u samoći, postu i molitvi, kao i po propovijedanju hrišćanstva. Vjernici mu se mole za duhovnu snagu i pomoć u iskušenjima. Slava se obilježava molitvom, slavskim kolačem, žitom, vinom i svijećom, uz poštovanje crkvenog kalendara.
Sveti Kozma i Damjan – Vračevi (14. novembar)
Braća Kozma i Damjan bili su ljekari iz Male Azije u trećem vijeku, poznati kao bezsrebrenici jer nisu uzimali novac za liječenje. Poštuju se kao zaštitnici bolesnih i ljekara. Na ovaj dan vjernici pale svijeće za zdravlje i izbjegavaju teške fizičke poslove. Slava se obilježava tradicionalnim običajima i okupljanjem porodice.
Obnovljenje hrama Svetog velikomučenika Georgija – Đurđic (16. novembar)
Sveti Georgije, rimski vojnik i mučenik iz četvrtog vijeka, simbol je hrabrosti i pobjede dobra nad zlom. Đurđic se slavi kao jesenja slava, uz molitvu i okupljanje porodice. Prema narodnim običajima, na ovaj dan se ne rade teški poslovi.
Sabor Svetog arhangela Mihaila – Aranđelovdan (21. novembar)
Arhangel Mihailo, vođa nebeske vojske, simbolizuje snagu i zaštitu. Aranđelovdan je česta krsna slava, a vjernici se mole za zdravlje i zaštitu doma. Na ovaj dan se izbjegavaju teški poslovi, a praznik se provodi u miru i molitvi.
Sveti kralj Stefan Dečanski – Mratindan (24. novembar)
Stefan Dečanski, srpski kralj iz 14. vijeka, poznat po svojoj vjeri i istrajnosti, zadužio je narod manastirom Visoki Dečani. Mratindan označava početak hladnijeg perioda i prati ga običaj da se ne rade teški poslovi. Slava se obilježava u krugu porodice uz molitvu i gostoprimstvo.
Sveti Jovan Milostivi (25. novembar)
Sveti Jovan Milostivi, patrijarh Aleksandrije iz šestog i sedmog vijeka, poznat je po pomoći siromašnima i bolesnima. Vjernici mu se mole za zdravlje i snagu da budu plemeniti. Slava se obilježava molitvom i pripremom slavskog kolača, žita, vina i svijeće.
Sveti Jovan Zlatousti (26. novembar)
Sveti Jovan, arhiepiskop Carigrada iz četvrtog vijeka, poznat je po propovijedanju i Svetoj liturgiji koja nosi njegovo ime. Vjernici mu se mole za mudrost i duhovni mir. Praznik podsjeća na važnost dobrote i iskrenosti. Slava se obilježava u skladu sa pravilima posta.
Sveti apostol i jevanđelista Matej (29. novembar)
Sveti Matej, bivši carinik i jedan od Isusovih učenika, napisao je Jevanđelje koje nosi njegovo ime. Propovijedao je hrišćanstvo i širio poruku ljubavi i praštanja. Vjernici mu se mole za mudrost i blagoslov porodice. Slava se obilježava molitvom i poštovanjem svetitelja, uz slavsku trpezu prilagođenu Božićnom postu.
